Ferrytyna to białko wewnątrzkomórkowe, którego głównym celem jest magazynowanie żelaza oraz ochrona przed zbyt dużym stężeniem tego pierwiastka. Z drugiej strony stanowi ona swoisty rezerwuar żelaza i jeżeli w organizmie jest go za mało, dochodzi do uwolnienia zapasów. W największych ilościach ferrytyna zlokalizowana jest w Coraz więcej badań pokazuje zależność pomiędzy anemią czyli stanem niedoboru żelaza, a rozwojem niedoczynności tarczycy. Mało tego niektóre badania wskazują, że niska ferrytyna przy jednocześnie prawidłowych parametrach krwi tj. stężenie hemoglobiny, hematokrytu, ilość czerwonych krwinek (RBC) wiąże się z upośledzoną Re: Żelazo 32, podwyższone erytrocyty u 2,8 latka. Spokojnie powtórzyłabym badanie za jakiś czas. Infekcja mogła wpłynąć na wyniki, a o infekcji może świadczyć nieco podwyższone pct. Żelazo chyba też może spadać przy infekcjach. Moje dziecko miało zapisany actiferol przy obniżonym żelazie. Parenting.pl. Parenting.pl to nowoczesny portal przeznaczony przede wszystkich dla obecnych i przyszłych rodziców, ale również dla osób zainteresowanych tematyką związanych z rozwojem i zdrowiem dziecka. Serwis posiada bogatą bazę treści. Lek. Agnieszka Barchnicka Hematologia , Tychy. 81 poziom zaufania. Niska ferrytyna występuje na skutek krwawień, np. z przewodu pokarmowego lub rozrodczego u kobiet, a także przy anemii z niedoboru żelaza. Natomiast ferrytyna wysoka może być skutkiem infekcji, stanów zapalnych oraz wysiłku fizycznego, ale także poważnych chorób, takich jak: nowotwory, choroby wątroby, reumatoidalne zapalenia Ciprofloksacyna — postać leku. Ciproflaksycynę podaje się pacjentom w formie tabletek, które mogą mieć 250 lub 500 mg. Dorośli przyjmują dawki od 100 do 750 mg dziennie, w zależności od zaleceń lekarza. Podobnie jest w przypadku dzieci, którym doktor wypisuje odpowiednią dawkę. Lek można podawać również dożylnie. . Skoro czytasz o ferrytynie, to już pewnie wiesz wszystko o żelazie 😉 Ferrytyna to magazyn żelaza. W całym organizmie jest jej 1-1,5g. Stężenie ferrytyny 1 ug/l odpowiada 8 mg zapasowego żelaza. Normy tego białka (ferrytyna jest białkiem), są różne zależnie od płci. Dla mężczyzn wynoszą one 25-400 ug/l, dla kobiet 10-200 ug/l. Kiedy jest za niska? Oczywiście, przy niedoborze żelaza w organizmie. A kiedy za wysoka? To już nie jest takie proste. Jej wysokie stężenie wcale nie musi świadczyć o nadmiarze żelaza. Podwyższona jest również w stanach zapalnych (jest tzw. białkiem ostrej fazy i jego ilość zwiększa się przy każdym zapaleniu, infekcji i to do trzech razy w stosunku do normy). Także w tzw. niedokrwistości chorób przewlekłych* jej stężenie może być wysokie, co bywa mylące. Wówczas problemem jest nie nadmiar żelaza lecz jego złe przyswajanie (w tej sytuacji żelazo będzie niskie!). Kiedy ją oznaczać? W przypadku gdy poszukujemy przyczyny niedokrwistości albo niedoboru żelaza, oraz w monitorowaniu terapii preparatami żelaza (suplementacji). Czy nie wystarczy tylko sprawdzić żelazo? Otóż, nie. W początkowej fazie niedoboru żelaza po samej morfologii krwi czy też po samym stężeniu żelaza nie będzie można jeszcze nic powiedzieć, gdyż mogą być w normie, natomiast ferrytyna będzie niska. Podobnie w suplementacji żelazem- żelazo i morfologia mogą być już zadowalające, ale niska ferrytyna będzie świadczyć o tym, że zapasy się jeszcze nie odbudowały. Czy może sprawdzać tylko ferrytynę? Też nie. Są takie sytuacje, że będzie fałszywie wysoka (patrz *). *Co to jest niedokrwistość chorób przewlekłych– to niedokrwistość występująca w chorobach zakaźnych, nowotworowych, chorobach autoimmunologicznych. Stwierdza się tam niskie stężenie żelaza i transferyny (białka transportującego żelazo) ale wysokie ferrytyny. Zawsze gdy masz jakiekolwiek wątpliwości- poradź się lekarza! Internet nie zastąpi wiedzy i doświadczenia nabytych przez lata, a do tego każdy organizm jest inny… Tags: anemia, białko ostrej fazy, choroby autoimmunologiczne, ferrytyna, magazyn żelaza, niedokrwistość chorób przewlekłych, niska ferrytyna, normy ferrytyny, stan zapalny, wchłanianie żelaza, żelazoRead more articles Co to jest niedokrwistość (anemia) z niedoboru żelaza i jakie są jej przyczyny? Niedokrwistość, inaczej anemia, jest stanem, w którym we krwi występuje za mała liczba czerwonych krwinek lub gdy w ich wnętrzu występuje zbyt mała ilość hemoglobiny. Najczęstszą przyczyną anemii u dzieci jest niedobór żelaza. Pierwiastek ten stanowi podstawowy element składowy hemoglobiny, zapewniający prawidłową budowę i działanie krwinki czerwonej. W ludzkim organizmie żelazo jest przechowywane w dwóch pulach. Pierwsza stanowi żelazo krążące we krwi, użytkowane „na bieżąco” do produkcji hemoglobiny, przenoszone przez specjalne białko transportujące – transferynę. Druga pula to właściwy magazyn żelaza przechowywanego w formie związanej z białkami – ferrytyną i hemosyderyną. W przypadku niedoboru żelaza dochodzi do stopniowego opróżniania obu tych magazynów, a w konsekwencji do upośledzenia produkcji krwinek czerwonych. Powstaje ich mniej, są drobniejsze, a w swoim wnętrzu mają mniejszą ilość hemoglobiny. Wpływa to na stopniowe pogorszenie stanu zdrowia i wystąpienie objawów klinicznych niedokrwistości. Żelazo jest pierwiastkiem, który organizm pozyskuje z dostarczanego pokarmu. Jest wchłaniane w jelitach wraz z innymi substancjami odżywczymi, a następnie drogą krwi transportowane w organizmie. U kobiet fizjologicznym miejscem utraty żelaza są krwawienia miesięczne. Biorąc pod uwagę wymienione aspekty krążenia żelaza w organizmie, przyczyny niedokrwistości z niedoboru żelaza są następujące: niedostateczna ilość żelaza w przyjmowanych pokarmach, np. w przypadku nieprawidłowo zbilansowanej diety – brak dowozu substancji niezbędnych do tworzenia krwinek czerwonych skutkuje wyczerpaniem zapasów żelaza w organizmie; niedoborom żelaza sprzyja również zbyt wczesne wprowadzenie do diety dziecka mleka krowiego (poniżej 12. miesiąca życia), zbyt małe wchłanianie żelaza z przewodu pokarmowego – jeśli dieta jest prawidłowo zbilansowana, ale nie ma możliwości przyswojenia substancji zawartych w pożywieniu; przykładem mogą być pacjenci, którzy przebyli zabieg usunięcia żołądka lub fragmentu jelita (powierzchnia wchłaniania została zmniejszona, więc może ono przebiegać w mniej sprawny sposób); do tej grupy należą również chorzy na nieswoiste zapalenia jelit (np. wrzodziejące zapalenie jelita, chorobę Leśniowskiego i Crohna) oraz celiakię – choroby te powodują nieprawidłową budowę i funkcjonowanie ścian jelit, a więc również upośledzone wchłanianie żelaza; dieta predysponująca do zaburzeń wchłaniania żelaza to dieta ubogobiałkowa, a także bogata w otręby, płatki owsiane, nasiona roślin strączkowych, orzechy i pestki, zwiększone zapotrzebowanie na żelazo – gdy należy zadbać o uzupełnianie tego pierwiastka, np. ciąża i karmienie piersią, wcześniactwo, dzieci, które podczas porodu utraciły znaczną ilość krwi, okres dojrzewania, a także okresy zwiększonej produkcji krwi, np. w trakcie leczenia innego rodzaju anemii, zwiększona utrata krwi (najczęstsza przyczyna) – może do niej dochodzić na skutek krwawień: z przewodu pokarmowego – na skutek takich chorób, jak wrzody żołądka i dwunastnicy, zapalenie śluzówki żołądka, guzy lub polipy jelita, a także guzki krwawnicze (tzw. hemoroidy) i zapalenie jelita wywołane zbyt wczesnym wprowadzeniem mleka krowiego do diety niemowlęcia, z dróg rodnych, np. w zaburzeniach miesiączkowania (zbyt częste i obfite miesiączki), z dróg moczowych (krwiomocz) – w chorobach nerek, z układu oddechowego (przewlekłe krwioplucie), po zabiegach chirurgicznych, w wyniku urazów. Na niedokrwistość z niedoboru żelaza najczęściej narażone są wcześniaki, dzieci z ciąż mnogich oraz niemowlęta matek leczonych z powodu niedoboru żelaza w ciąży. Jak często występuje niedokrwistość (anemia) z niedoboru żelaza? Anemia z niedoboru żelaza jest najczęstszym rodzajem niedokrwistości. Szacuje się, że występuje u około 40% dzieci w wieku do 2 lat, w tym u ponad 60% dzieci wychowywanych w złych warunkach socjalnych. Jak się objawia niedokrwistość (anemia) z niedoboru żelaza? Wspólne objawy wszystkich rodzajów niedokrwistości obejmują: osłabienie, łatwą męczliwość, upośledzenie koncentracji i uwagi, trudności szkolne, bóle, zawroty głowy, kołatania serca, duszności, bladość skóry i śluzówek wewnątrz jamy ustnej, spojówek. W przypadku niedoboru żelaza obserwuje się również osłabienie kondycji włosów (cienkie, łamliwe, łatwo wypadające) i zmiany paznokci (blade, z podłużnymi prążkami i rowkami), a także suchość skóry. Czasami zmienia się wygląd języka – następuje wygładzenie powierzchni z towarzyszącym bólem i pieczeniem, a także pojawia się spaczone łaknienie – zwłaszcza u dzieci można zaobserwować apetyt np. na krochmal, surowy ryż, glinę lub kredę. U niemowląt może wystąpić zwiększone pragnienie, apatia, niechęć do ssania, trudności w karmieniu, a także opóźnienie rozwoju. Co robić w przypadku wystąpienia objawów niedokrwistości (anemii) z niedoboru żelaza? Jeśli u dziecka obserwuje się wymienione powyżej objawy, konieczna jest konsultacja lekarza pierwszego kontaktu i wykonanie badań diagnostycznych. Wielu cennych informacji dostarcza morfologia krwi obwodowej. W jaki sposób lekarz ustala rozpoznanie niedokrwistości z niedoboru żelaza? Najczęściej rozpoznanie to ustala się na podstawie oceny kilku parametrów. Podstawowym badaniem jest morfologia krwi – w przypadku anemii występuje zmniejszona liczba czerwonych krwinek (w wynikach badań często oznacza się je skrótem RBC), a także zmniejszone stężenie hemoglobiny (skrót Hb lub Hgb). W zależności od stężenia hemoglobiny niedokrwistość klasyfikuje się jako łagodną, umiarkowaną, ciężką lub zagrażającą życiu (Hb <6,5 g/dl). Ważna jest także ocena parametrów krwinki czerwonej – dla niedokrwistości z niedoboru żelaza charakterystyczne są krwinki czerwone o zmniejszonej objętości (a więc zmniejszony parametr MCV w morfologii) i mniejszej zawartości hemoglobiny (zmniejszone parametry MCH, MCHC). Należy pamiętać, że wartości prawidłowe różnią się w zależności od wieku dziecka. Przed interpretacją wyniku badania warto się upewnić, czy podana przez laboratorium norma dostosowana jest do wieku badanego dziecka, lub poprosić o ocenę lekarza pediatrę. Kolejnym krokiem w diagnostyce jest ocena stężenia żelaza w surowicy krwi. W wątpliwych przypadkach można wykonać tzw. krzywą żelazową, czyli próbę obciążenia żelazem. Polega na oznaczenie stężenia żelaza na czczo, a także po doustnym przyjęciu preparatu żelaza. Badanie to ocenia prawidłowość wchłaniania żelaza w jelitach. Ocena poszczególnych magazynów pierwiastka polega na badaniu stężenia ferrytyny, co odzwierciedla zmagazynowaną pulę żelaza. Pula krążąca oceniana jest za pomocą oznaczenia stężenia transferyny i całkowitej zdolności wiązania żelaza (total iron binding capacity – TIBC) oraz stężenia rozpuszczalnego receptora transferyny w surowicy. Zatem na niedobór żelaza wskazują: zmniejszone stężenie hemoglobiny, zmniejszona liczba krwinek czerwonych, małe krwinki, mniej hemoglobiny w ich wnętrzu, zmniejszone stężenie żelaza w surowicy krwi, zwiększone TIBC, zwiększone stężenie transferyny i rozpuszczalnej postaci receptora transferyny, zmniejszone stężenie ferrytyny. Ponieważ u dzieci powyżej 2. roku życia anemia z niedoboru żelaza jest często spowodowana różnymi – niekiedy poważnymi – chorobami, konieczne może być wykonanie poszerzonych badań diagnostycznych w celu wykrycia przyczyny niedoboru żelaza. Lekarz może zalecić wykonanie gastroskopii, badań obrazowych przewodu pokarmowego, badań w kierunku celiakii i zakażenia Helicobacter pylori, badania ogólnego moczu, krwi utajonej w stolcu lub innych badań diagnostycznych w razie podejrzenia określonej choroby. Jakie są metody leczenia niedokrwistości (anemii) z niedoboru żelaza? Podstawą leczenia anemii z niedoboru żelaza jest stosowanie preparatów żelaza, które niemal zawsze podaje się w postaci doustnej. W celu poprawy wchłaniania żelaza stosuje się czasami preparaty skojarzone w witaminą C lub podaje tę witaminę dodatkowo w trakcie leczenia. Preparaty żelaza należy przyjmować regularnie i zgodnie z zaleceniami producenta. Podczas prawidłowo stosowanego leczenia można zaobserwować szybkie zwiększenie parametrów morfologii krwi – zwiększenie stężenia Hb o około 2 g/dl następuje w ciągu około 3 tygodni od rozpoczęcia leczenia. Preparat żelaza należy jednak stosować przez około 4–6 miesięcy, ponieważ początkowo organizm zużywa dostarczane żelazo „na bieżąco” w celu produkcji krwinek. Dopiero po kilku tygodniach uzupełniana jest pula „zapasów” żelaza, dlatego nie powinno się przerywać leczenia żelazem po wyrównaniu parametrów morfologii krwi. Należy pamiętać, że podczas stosowania żelaza stolce dziecka mogą zmienić barwę i konsystencję. Może wystąpić skłonność do zaparć oraz ciemne, niemal czarne zabarwienie kału – jest to całkowicie prawidłowe zjawisko, które ustępuje po zakończeniu leczenia. W nielicznych rzadkich przypadkach u pacjentów nietolerujących preparatów żelaza podawanych doustnie lub cierpiących na ciężkie zaburzenia wchłaniania preparaty żelaza podaje się dożylnie. Ponieważ żelazo podawane dożylnie może mieć poważne działania niepożądane, w tym reakcje alergiczne, podanie tego leku poprzedzone jest z reguły tzw. dawką testową. Niezbędnym elementem leczenia anemii z niedoboru żelaza jest stosowanie prawidłowej diety, bogatej w czerwone mięso i podroby, a także produkty pełnoziarniste. Należy pamiętać, że żelazo wchłania się lepiej, gdy spożywane jest z produktami bogatymi w witaminę C (owoce, warzywa). Z kolei wchłanianie żelaza osłabiają produkty mleczne, a także związki zawarte w kawie i herbacie oraz duża ilość błonnika. Czy możliwe jest całkowite wyleczenie niedokrwistości (anemii) z niedoboru żelaza? Tak, niedokrwistość z niedoboru żelaza jest całkowicie wyleczalna. Warunkiem skuteczności leczenia jest stosowanie preparatów żelaza zgodnie z zaleceniami lekarza do kilku miesięcy po normalizacji morfologii krwi. W przypadku anemii z niedoboru żelaza spowodowanej innymi chorobami oprócz podawania preparatów żelaza konieczne jest leczenie choroby podstawowej (np. powodującej przewlekłe krwawienia z przewodu pokarmowego, obfite krwawienia miesiączkowe, czy zaburzenia wchłaniania w przewodzie pokarmowym). Co trzeba robić po zakończeniu leczenia niedokrwistości (anemii) z niedoboru żelaza? Po odstawieniu preparatów żelaza warto zwrócić uwagę na stosowanie prawidłowo zbilansowanej diety. Proszę pamiętać, że również dieta wegetariańska nie jest przeciwwskazana, pod warunkiem prawidłowo komponowanych posiłków. Niekiedy lekarz zaleci okresowe wykonywanie morfologii krwi, np. co kilka miesięcy lub w razie objawów wskazujących na anemię. Co robić, aby uniknąć zachorowania na niedokrwistość (anemię) z niedoboru żelaza? Profilaktyka zachorowania na niedokrwistość z niedoboru żelaza obejmuje głównie prawidłową dietę. W pewnych sytuacjach wskazane jest przyjmowanie preparatów żelaza w małych dawkach w celu zapobiegania wystąpieniu anemii z niedoboru żelaza. Należą do nich: osoby przewlekle stosujące dietę bezmięsną lub ubogą w produkty mięsne, wcześniaki, noworodki z ciąż mnogich, noworodki z anemią stwierdzoną po porodzie, noworodki, które w trakcie porodu utraciły krew, niemowlęta po konflikcie serologicznym. W codziennej praktyce pediatrów i lekarzy rodzinnych niedobór wzrostu jest najczęściej diagnozowanym zburzeniem wzrastania. Niski wzrost definiujemy jako wysokość ciała dziecka poniżej dwóch odchyleń standardowych (-2 SD) od średniej dla danej populacji, wieku i płci. Diagnostyka niedoboru wzrostu skupia się z jednej strony na wykluczeniu konkretnych nieprawidłowości i chorób prowadzących do zahamowania wzrastania, a z drugiej strony ma na celu odpowiednią kwalifikację dziecka do leczenia przyczynowego, w tym do leczenia rekombinowanym hormonem wzrostu (recombinant human growth hormone, rhGH) w ramach dostępnych w Polsce programów lekowych finansowanych przez NFZ. Zdecydowaną większość badań we wstępnej diagnostyce można wykonać w warunkach ambulatoryjnych. Dopiero konieczne badania specjalistyczne, w tym testy oceniające wydzielanie hormonu wzrostu oraz ewentualna kwalifikacja do leczenia rhGH powinny być przeprowadzane w warunkach szpitalnych Przypadek I 12,5-letni chłopiec skierowany do oddziału endokrynologii dziecięcej w celu diagnostyki niskiego wzrostu. Urodzony z ciąży I, porodu siłami natury, w 39. tygodniu, z masą ciała 3,500 kg (ok. 50. centyla [1]), długością ciała 51 cm (< 3. centyla [1]), oceniony na 10 punktów w skali Apgar. Dotychczas bez chorób przewlekłych. Według dostępnych danych krzywa wzrastania od drugiego roku życia przebiegała poniżej 3. centyla [2] ( linia czerwona) z tendencją do stopniowego zwiększania niedoboru wysokości ciała (odchylanie się krzywej). Średnia wysokości ciała rodziców 172,5 cm (10.–25. centyl). W dniu przyjęcia do oddziału wysokość ciała dziecka wynosiła 134 cm (< 3 centyla, -3 SD), masa ciała 24 kg (< 3. centyla), BMI 13,6 kg/m² (< 3. centyla). Budowa ciała była drobna, proporcjonalna, poza niedoborem wysokości i masy ciała, nie stwierdzono istotnych nieprawidłowości w badaniu przedmiotowym. Chłopiec był w okresie przedpokwitaniowym. Na podstawie RTG nadgarstka i ręki niedominującej wiek kostny oceniono na 10 lat. Potwierdzono prawidłową funkcję tarczycy, nerek oraz wątroby. Rozpoczęto diagnostykę w kierunku niedoboru hormonu wzrostu. Zarówno w teście spontanicznego wydzielania hormonu wzrostu we śnie, jak i w teście stymulacyjnym z klonidyną nie uzyskano prawidłowego (≥ 10 ng/ml) wydzielania hormonu wzrostu – maksymalne stężenie hormonu wzrostu wynosiło 7,6 ng/ml. Jednoczasowo wykonano test przesiewowy w kierunku celiakii, uzyskując silnie dodatnie miano przeciwciał przeciw transglutaminazie tkankowej w klasie IgA (122,88 j., przy normie 0–19,9 j). W związku z podejrzeniem celiakii nie kontynuowano diagnostyki w kierunku niedoboru hormonu wzrostu. Chłopca zakwalifikowano do gastroskopii wraz z biopsją dwunastnicy. Na podstawie badania histopatologicznego rozpoznano celiakię (zmiany typu Marsh II/III). Wprowadzono dietę bezglutenową i zdecydowano o dalszej obserwacji przebiegu wzrastania. Chłopiec prawidłowo stosował się do otrzymanych zaleceń dietetycznych, jednak po ponad roku diety bezglutenowej nadal obserwowano istotny niedobór wysokości ciała bez tendencji do poprawy ( linia zielona). W wieku 14 lat chłopiec został ponownie skierowany do oddziału endokrynologii dziecięcej w celu kontynuacji diagnostyki niedoboru wzrostu. W kolejnych testach stymulacyjnych wydzielanie hormonu wzrostu również było nieprawidłowe. Wykonano MRI układu podwzgórzowo-przysadkowego, wykluczono organiczne przyczyny zaburzeń wydzielania hormonu wzrostu. U chłopca rozpoznano idiopatyczną somatotropinową niedoczynność przysadki (SNP) i zakwalifikowano do leczenia rekombinowanym ludzkim hormonem wzrostu (recombinant human growth hormone, rhGH), uzyskując szybkie przyspieszenie wzrastania i znaczną poprawę wysokości ciała (ryc. 1, linia niebieska). POLECAMY Ryc. 1. Siatka centylowa chłopca opisanego w przypadku I. Linia czerwona odzwierciedla krzywą wzrastania dziecka przed rozpoczęciem diagnostyki, zielona po rozpoznaniu celiakii (zielona strzałka wskazuje na moment rozpoczęcia leczenia dietą bezglutenową), niebieska linia to krzywa wzrastania po włączeniu leczenia rekombinowanym hormonem wzrostu (niebieska strzałka to moment rozpoczęcia terapii). Na podstawie siatek centylowych dla dzieci warszawskich Palczewskiej i Niedźwieckiej [2]. Przypadek II 7-letnia dziewczynka przyjęta do oddziału endokrynologii dziecięcej w celu diagnostyki niskiego wzrostu. Urodzona z ciąży I, drogą cięcia cesarskiego, w 40. tygodniu ciąży, z hipotrofią wewnątrzmaciczną – masa ciała 2,400 kg (< 3. centyla [1], -2,5 SD), długość ciała 50 cm (25.–50. centyl [1]), oceniona na 4-7-8-10 punktów w skali Apgar. Do dnia przyjęcia u dziewczynki nie stwierdzano chorób przewlekłych, nie przyjmowała też leków na stałe. Krzywa wzrastania już od okresu niemowlęcego przebiegała stale ok. 1–2 cm poniżej 3. centyla [2] (ryc. 2, linia czerwona). Średnia wysokości ciała rodziców wynosiła 159,5 cm (10.–25. centyl). W dniu przyjęcia do oddziału wysokość ciała dziewczynki wynosiła 111 cm (< 3. centyla), masa ciała 16,4 kg (< 3. centyla), BMI 13,2 kg/m² (ok. 3. centyla). Budowa ciała była drobna, proporcjonalna. Dziewczynka była w okresie przedpokwitaniowym. Wiek kostny oceniono na 5,5 lat. Potwierdzono prawidłową funkcję tarczycy, nerek oraz wątroby. Wykluczono celiakię i inne zaburzenia wchłaniania. Wykonano badanie cytogenetyczne z limfocytów krwi obwodowej i potwierdzono prawidłowy kariotyp żeński 46,XX. Na podstawie prawidłowego wyniku testu spontanicznego wydzielania hormonu wzrostu we śnie (maksymalne stężenie hormonu wzrostu 22,7 ng/ml) wykluczono SNP. Dziewczynkę zakwalifikowano do leczenia rhGH w ramach programu lekowego NFZ dla dzieci urodzonych jako zbyt małe w porównaniu do czasu trwania ciąży (small for gestatnional age – SGA/intrauterine growth retardation – IUGR). Dziewczynka po 1,5 roku leczenia przebiegającego bez powikłań uzyskała wzrost powyżej 3. centyla, a po 4 latach powyżej 10. centyla (ryc. 2, linia niebieska). Ryc. 2. Siatka centylowa dziewczynki opisanej w przypadku II. Linia czerwona odzwierciedla krzywą wzrastania dziecka przed rozpoczęciem diagnostyki, niebieska po włączeniu leczenia rekombinowanym hormonem wzrostu (niebieska strzałka to moment rozpoczęcia terapii). Na podstawie siatek centylowych dla dzieci warszawskich Palczewskiej i Niedźwieckiej [2]. Przypadek III 4,5-letnia dziewczynka z rozpoznaną dwa lata wcześniej, prawidłowo wyrównaną niedoczynnością tarczycy została skierowana do oddziału endokrynologii dziecięcej w celu diagnostyki niskiego wzrostu. Urodzona z ciąży I, siłami natury, w 38. tygodniu ciąży, z masą ciała 2,640 kg (10.–25. centyl [1]), długością ciała 50 cm (50.–75. centyl [1]), oceniona na 10 punktów w skali Apgar. Według dostępnych danych krzywa wzrastania od około drugiego roku życia stale przebiegała poniżej 3. centyla [2], z wyraźną tendencją do pogłębiania niedoboru wysokości ciała w ostatnim roku (ryc. 3, linia czerwona). Średnia wysokości ciała rodziców 172 cm (ok. 90. centyla). W dniu przyjęcia do oddziału wysokość ciała dziewczynki wynosiła 98 cm (< 3. centyla). W badaniu przedmiotowym, poza nieco krępą przysadzistą budową ciała i dość licznymi znamionami barwnikowymi, nie stwierdzono istotnych nieprawidłowości. Wiek kostny oceniono na 4 lata. Potwierdzono prawidłowe wyrównanie funkcji tarczycy. Wykluczono zaburzenia funkcji nerek i wątroby oraz celiakię i inne zaburzenia wchłaniania. W teście spontanicznego wydzielania hormonu wzrostu po zaśnięciu uzyskano prawidłowy wynik (maksymalne stężenie hormonu wzrostu 28,2 ng/ml), co pozwoliło wykluczyć SNP. Na podstawie wykonanego rutynowo badania cytogenetycznego z limfocytów krwi obwodowej rozpoznano zespół Turnera – nieprawidłowy kariotyp 45,X. Dziewczynkę zakwalifikowano do leczenia rhGH w ramach programu lekowego NFZ dla dziewcząt z zespołem Turnera – po 3 latach leczenia osiągnęła wysokość ciała odpowiadającą 3. centylowi (ryc. 3, linia niebieska). Ryc. 3. Siatka centylowa dziewczynki opisanej w przypadku III. Linia czerwona odzwierciedla krzywą wzrastania dziecka przed rozpoczęciem diagnostyki, niebieska po włączeniu leczenia rekombinowanym hormonem wzrostu (niebieska strzałka to moment rozpoczęcia terapii). Na podstawie siatek centylowych dla dzieci warszawskich Palczewskiej i Niedźwieckiej [2]. Omówienie przypadków Przedstawione przypadki reprezentują trzy najliczniejsze grupy dzieci kwalifikowanych do leczenia rhGH w ramach programów lekowych finansowanych przez NFZ (niedobór wysokości ciała w przebiegu SNP, zespołu Turnera oraz u dzieci urodzonych z SGA/IUGR) [3]. Obecnie w Polsce leczenie rhHG jest refundowane także dla dzieci z zespołem Pradera-Williego oraz z niedoborem wysokości ciała w przebiegu przewlekłej niewydolności nerek. Opis pierwszego przypadku należy traktować przede wszystkim jako ostrzeżenie przed pułapką czyhającą na każdego klinicystę – jedna choroba nie wyklucza drugiej. Opisany chłopiec stanowi typowy przykład pacjenta, u którego współwystępują dwie choroby, z których każda prowadzi do zaburzeń wzrastania. Zwraca uwagę istotny, pogłębiający się w kolejnych latach, niedobór wzrostu (-3 SD) oraz stosunkowo późny wiek dziecka w momencie rozpoczęcia diagnostyki. Rutynowo diagnostyka niskiego wzrostu obejmuje wykluczenie zaburzeń wchłaniania, w tym celiakii, która stanowi stosunkowo częstą przyczynę niedoboru wzrostu. Dzieci z celiakią po wprowadzeniu diety bezglutenowej zwykle szybko nadrabiają „stracony czas” i istotnie przyspieszają wzrastanie, co prowadzi do poprawy wysokości ciała. Redukcja wcześniejszego niedoboru wysokości ciała jest zwykle wykładnikiem prawidłowej realizacji otrzymanych zaleceń dietetycznych. Jeśli jednak tak się nie dzieje, pomimo „zdyscyplinowania” pacjenta i jego rodziców należy, w myśl wyżej wspomnianej zasady, poszukiwać innych przyczyn zaburzeń wzrastania u dziecka. Drugi z omówionych przypadków stanowi przykład dziecka urodzonego z niedoborem masy ciała, które w ciągu czterech pierwszych lat życia nie wyrównało niedoboru wysokości ciała. Dzieci te od stosunkowo niedawna (od 2016 roku [3]), po wykluczeniu innych przyczyn niedoboru wzrostu (w tym SNP), mogą być kwalifikowane do leczenia rhGH w ramach programu lekowego NFZ dla dzieci urodzonych jako zbyt małe w porównaniu do czasu trwania ciąży (SGA/IUGR). Biorąc pod uwagę zróżnicowaną etiologię hipotrofii wewnątrzmacicznej ( płodowy zespół alkoholowy, chromosomopatie (np. zespół Silvera-Russella), zakażenia wewnątrzmaciczne, ciąże mnogie, choroby u matki, przyczyny łożyskowe), jest to zdecydowanie najbardziej różnorodna grupa pacjentów leczonych hormonem wzrostu. W grupie tej znajdują się zarówno dzieci urodzone przedwcześnie, jak też dzieci urodzone o czasie. Dziewczynki z zespołem Turnera (pacjentka omówiona w trzecim przykładzie) z wysokością ciała poniżej 3. centyla także mogą być kwalifikowane do leczenia rhGH. Wydzielanie hormonu wzrostu jest w tej grupie prawidłowe. Dziewczęta z zespołem Turnera cechuje obwodowa oporność na hormon wzrostu, co powoduje, że wymagają one stosowania większych dawek hormonu wzrostu niż pacjenci z SNP, co jednak nie zawsze zapewnia dobrą odpowiedź wzrostową. W wielu pracach udowodniono jednak, że terapia rhGH zwiększa wzrost ostateczny tych pacjentek, ma pozytywny wpływ na proporcje ciała, obniża ciśnienie tętnicze krwi i stężenie wszystkich frakcji cholesterolu w surowicy oraz korzystnie wpływa na rozwój psychospołeczny. Oznaczenie kariotypu z limfocytów krwi obwodowej jest obecnie standardowym postępowaniem u dziewczynek z niskim wzrostem i powinno być wykonane nawet jeśli pozostałe cechy fenotypowe zespołu Turnera nie występują lub są bardzo dyskretnie wyrażone. Należy pamiętać, że niedobór wysokości ciała jest najczęstszą manifestacją kliniczną zespołu Turnera. Niski wzrost – definicja Według większości międzynarodowych wytycznych i stanowisk niski wzrost definiujemy jako wysokość ciała dziecka poniżej dwóch odchyleń standardowych (–2 SD) od średniej dla danej populacji, wieku i płci [4, 5]. Pomiary antropometryczne powinny być wykonywane w godzinach porannych, w tzw. pozycji frankfurckiej (głowa ustawiona prosto, linia wzroku równoległa do podłoża), przy użyciu odpowiedniego sprzętu (np. stadiometru Harpenden), optymalnie trzykrotnie, tak aby zmierzona wysokość ciała stanowiła średnią arytmetyczną. Dzieci poniżej 18. miesiąca życia należy mierzyć na leżąco za pomocą ławeczki Epstaina. Pomiary wysokości ciała z kolejnych lat życia dziecka naniesione na siatkę centylową pozwalają wykreślić krzywą wzrastania, której analiza jest istotnym elementem w diagnostyce zaburzeń wzrastania. Diagnostykę zaburzeń wzrastania należy przeprowadzić nie tylko w sytuacji, gdy wysokość ciała dziecka znajduje się poniżej 3. centyla, ale również wtedy gdy jego krzywa wzrastania odchyli się o więcej niż 2 kanały centylowe (-1 SD) lub gdy pozycja centylowa wysokości ciała dziecka odbiega od średniej wysokości ciała rodziców o więcej niż 2 SD (tzw. rodzinny układ odniesienia). Poszukując przyczyn niedoboru wysokości ciała należy pamiętać, że najczęściej niski wzrost jest skutkiem konstytucjonalnie opóźnionego wzrastania i dojrzewania (KOWD) lub ma charakter rodzinny (niski wzrost rodzinny) – oba warianty są uznawane za fizjologiczne. Klasyfikacja przyczyn niedoboru wzrostu zaproponowana przez Europejskie Towarzystwo Endokrynologii Dziecięcej (European Society of Pediatric Endocrinology – ESPE) jest obecnie uznanym na całym świecie konsensusem porządkującym zaburzenia wzrastania. Ze względu na rodzaj i mechanizm zaburzeń w obrębie chrząstki wzrostowej dzieli ona przyczyny niskiego wzrostu na pierwotne, wtórne i idiopatyczne [6]. Niski wzrost – diagnostyka Zarówno wzrost ostateczny, jak i tempo wzrastania dziecka w poszczególnych latach życia jest wypadkową wpływu szeregu czynników genetycznych, środowiskowych i psychospołecznych. Istotne znaczenie ma stan odżywienia dziecka i współwystępowanie chorób przewlekłych. Należy o tym pamiętać, planując diagnostykę niedoboru wysokości ciała. Diagnostyka zaburzeń wzrastania powinna być prowadzona etapami, zaczynając od badań, które mogą być zlecone już przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, a następnie, jeśli okaże się to konieczne, korzystając z badań dostępnych na poziomie ambulatoryjnej opieki specjalistycznej, a ostatecznie oddziału endokrynologii dziecięcej ( Zakres badań w diagnostyce niedoboru wysokości ciała dziecka Podstawowa opieka zdrowotna: morfologia krwi z rozmazem mikroskopowym CRP, OB ALT, AST kreatynina, mocznik, badanie ogólne moczu gazometria, pełny jonogram (Na, K, Ca, P, Mg) glikemia na czczo TSH, fT4 USG jamy brzusznej badanie parazytologiczne kału Ambulatoryjna opieka specjalistyczna lub inne badania możliwe do wykonania w warunkach ambulatoryjnych: przeciwciała przeciwko transglutaminazie tkankowej w klasie IgA i IgA całkowite ferrytyna badanie cytogenetyczne (oznaczenie kariotypu – według aktualnych zaleceń z limfocytów krwi obwodowej) ew. przeciwciała anty-TPO i anty-TG oraz USG tarczycy ew. inne badania hormonalne w zależności od wskazań: np. LH, FSH, estradiol, testosteron, stężenie prolaktyny (PRL) RTG kości nadgarstka i ręki niedominującej (ocena wieku kostnego) W warunkach szpitalnych: stężenie IGF-1 i IGFBP-3 ocena spontanicznego wydzielania hormonu wzrostu we śnie (test nocny) testy stymulacyjne oceniające wydzielanie hormonu wzrostu z: klonidyną glukagonem insuliną argininą L-DOPĄ poranne stężenie kortyzolu MRI okolicy podwzgórzowo-przysadkowej i ewentualnie mózgu Już na podstawie badania podmiotowego i przedmiotowego można uzyskać informacje, które ukierunkują dalsze postępowanie diagnostyczne. Zbierając staranny wywiad rodzinny i o... Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów Co zyskasz, kupując prenumeratę? 6 wydań czasopisma "Forum Pediatrii Praktycznej" Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma Dodatkowe artykuły niepublikowane w formie papierowej ...i wiele więcej! Sprawdź Zgodnie ze swoją misją, Redakcja dokłada wszelkich starań, aby dostarczać rzetelne treści medyczne poparte najnowszą wiedzą naukową. Dodatkowe oznaczenie "Sprawdzona treść" wskazuje, że dany artykuł został zweryfikowany przez lekarza lub bezpośrednio przez niego napisany. Taka dwustopniowa weryfikacja: dziennikarz medyczny i lekarz pozwala nam na dostarczanie treści najwyższej jakości oraz zgodnych z aktualną wiedzą medyczną. Nasze zaangażowanie w tym zakresie zostało docenione przez Stowarzyszenie Dziennikarze dla Zdrowia, które nadało Redakcji honorowy tytuł Wielkiego Edukatora. Sprawdzona treść Konsultacja merytoryczna: Lek. Beata Wańczyk-Dręczewska ten tekst przeczytasz w 4 minuty Ferrytyna jest białkiem, które magazynuje żelazo w organizmach. Jest białkiem ostrej fazy - syntetyzowanym przez wątrobę, a jej stężenie we krwi zmienia się, jeśli w organizmie pojawi się stan zapalny. Im więcej żelaza w organizmie człowieka tym więcej ferrytyny. Getty Images Potrzebujesz porady? Umów e-wizytę 459 lekarzy teraz online Ferrytyna - rola w organizmie Ferrytyna - objawy nadmiaru ferrytyny Ferrytyna - objawy niedoboru ferrytyny Badanie poziomu ferrytyny Ferrytyna - wskazania do badania Ferrytyna - normy Ferrytyna - interpretacja wyniku Ferrytyna a anemia Jak zwiększyć poziom ferrytyny? Ferrytyna – cena badania Ferrytyna - rola w organizmie Ferrytyna jest rodzajem białka znajdującego się we wszystkich komórkach naszego organizmu, śledzionie, szpiku kostnym, wątrobie oraz mięśniach. Białko to posiada bardzo ważną rolę, a mianowicie magazynuje zapasy żelaza. Optymalne stężenie ferrytyny w organizmie gwarantują związane z nią jony żelaza, które z kolei odpowiadają za syntezę hemoglobiny. Im więcej żelaza w organizmie, tym więcej w nim ferrytyny. Jej stężenie zmienia się, kiedy w organizmie pojawia się stan zapalny, nowotwór oraz zaburzenie funkcji wątroby, dlatego badanie poziomu ferrytyny pomaga w diagnostyce. Ferrytyna - objawy nadmiaru ferrytyny Nadmiar ferrytyny jest nie bezpośrednio związany z ilością żelaza w organizmie. Należy pamiętać, że wysoka ferrytyna może się również wiązać z rozwojem stanu zapalnego w organizmie, infekcji, a nawet chorób nowotworowych. Niestety objawy nadmiaru ferrytyny nie są bardzo specyficzne, dlatego też większość osób nie kojarzy ich ze wzrostem ferrytyny. Dlatego warto wykonywać badania profilaktyczne regularnie, ponieważ jest to jedyny sposób na monitorowanie naszego zdrowia. Objawy te to: zaparcia, wzdęcia, pogorszenie libido. ogólne osłabienie, ból stawów. Sprawdź: Czy to jeszcze osłabienie, czy już anemia? Ferrytyna - objawy niedoboru ferrytyny Niedobór ferrytyny jest związany bezpośrednio z niedoborem żelaza. O niskiej ferrytynie świadczą liczne objawy, które są wskazaniem do wykonania badań krwi. Są to: słaba odporność, problemy z koncentracą, łamliwość paznokci i rozdwojenie końcówek, bladość skóry, suchość skóry, wypadanie włosów, huśtawki nastrojów, szybsza praca serca, zmiany na błonie śluzowej języka. Niedobór ferrytyny wynika najczęściej z nieprawidłowych nawyków żywieniowych, czyli źle zbilansowanej diety. Dotyczy to zwłaszcza osób, które odchudzają się na własną rękę lub przechodzą na dietę wegetariańską, lub wegańską. Zdarza się, że nie dostarczają one wystarczającej ilości składników odżywczych. Ponadto niska ferrytyna dotyczy: osób przyjmujących inhibitory pompy protonowej, które zmniejszają przyswajanie żelaza; osób, które utraciły dużo krwi w wyniku np. urazu (również kobiet z obfitymi miesiączkami); osoby chorujące na choroby zmniejszające wchłanianie żelaza. Również kobiety w ciąży powinny skontrolować poziom ferrytyny w swoim organizmie. Badanie wchodzi w pakiet Badania w ciąży - pakiet badań krwi, który dostępny jest na Medonet Market. Dowiedz się więcej: Sposoby na suplementację żelaza Badanie poziomu ferrytyny Badanie poziomu ferrytyny polega na jednorazowym pobraniu krwi z żyły łokciowej. Materiałem badanym jest surowica. Badany powinien być na czczo co najmniej przez osiem godzin. Należy wcześniej skonsultować z lekarzem przyjmowane leki oraz suplementy, które mogą mieć wpływ na wynik badania ferrytyny. Aby potwierdzić lub wykluczyć niedokrwistość warto wykonać Domowe badanie ferrytyny - test kasetkowy. Badanie poziomu ferrytyny wchodzi też w skład pakietów badań dostępnych na Medonet Market, Badania przed konsultacją u dietetyka – domowa analiza krwi lub Pakiet badań profilaktycznych - badania krwi. Ferrytyna - wskazania do badania Badanie poziomu ferrytyny wykonujemy w przypadku: diagnostyki niedokrwistości; podejrzenia choroby nowotworowej; podejrzenia przewlekłego procesu zapalnego; podejrzenia hemochromatozy. Dowiedz się więcej: Wszystko, co musisz wiedzieć o anemii Ferrytyna - normy Badanie poziomu ferrytyny warto wykonywać regularnie, gdyż pozwala na wczesne wykrycie różnych problemów zdrowotnych. W ten sposób można odpowiednio wcześnie zareagować i rozpocząć leczenie. Wartości ferrytyny zależą od wieku oraz płci badanych pacjentów. Kobiety: 10-200 μg/l. Mężczyźni: 15-400 μg/l. Normy ferrytyny dla dzieci również zależą od wieku dziecka: norma ferrytyny dla noworodków wynosi 25-200 ng/ml; norma ferrytyny dla dzieci od 1 miesiąca życia 200-600 ng/ml; norma ferrytyny dla dzieci między 2, a 5 miesiącem życia wynosi od 50 do 200 ng/ml; norma ferrytyny dla dzieci powyżej 6 miesiąca życia od 7 do 140 ng/ml. Ferrytyna - interpretacja wyniku Dla badania ferrytyny nie ustalono jednakowych przedziałów referencyjnych, ponieważ uzależnione są od kilku czynników: płeć, wiek, metoda oznaczania oraz badana populacja. Wynik badania ferrytyny może być różny w zależności od laboratorium, w którym je wykonano. W każdym przypadku wynik badania powinien być konsultowany z lekarzem. Przyjęło się, że u kobiet poziom ferrytyny nie powinien przekraczać 200 mcg/ml, a w przypadku mężczyzn 400 mcg/ml. Każdy wynik powyżej oznacza wysoki poziom ferrytyny. Natomiast o niskiej ferrytynie świadczą wyniki poniżej 12 mcg/ml. Badanie stężenia ferrytyny w surowicy zazwyczaj wykonuje się z badaniem innych wskaźników gospodarki żelazem. Obniżone stężenie ferrytyny: oznacza rzeczywisty brak żelaza w ustroju i potwierdza rozpoznanie niedokrwistości niedoborowej. Wysokie stężenie ferrytyny wiąże się z: hemochromatozą, hemosyderozą, niedokrwistością: megaloblastyczną, aplastyczną, hemolityczną, zapaleniem, zakażeniem, wytwarzaniem ferrytyny przez tkanki nowotworowe, uwolnieniem ferrytyny z rozpadających się komórek, różnego rodzaju. Ferrytyna a anemia Anemia nazywana również niedokrwistością to dolegliwość chorobowa, która występuje przy zmniejszonej liczbie czerwonych krwinek, obniżonym poziomie hemoglobiny oraz niskim hematokrycie. Diagnoza anemii stawiana jest, gdy wymienione wartości hemoglobiny spadają o więcej niż 2 odchylenia standardowe od wartości prawidłowej. Biorąc pod uwagę przebieg anemii, wyróżniamy anemię: łagodną (od 10 do 12 d/dl) umiarkowaną (od 8 do 9,9 g/dl) ciężką (od 6,5 do 7,9 g/dl) zagrażającą życiu (poniżej 6,5 g/dl) Inna klasyfikacja anemii bierze pod uwagę czynniki powodujące jej wystąpienie. Wyróżnia się wówczas: anemię pokrwotoczną - występuje jako konsekwencja ostrej lub przewlekłej utraty krwi. Do ostrej utraty dochodzi zazwyczaj wskutek krwotoku pourazowego lub masywnego krwawienia, np. do dróg rodnych. Z kolei występowanie przewlekłej utraty krwi związane jest ze schorzeniami przewodu pokarmowego; anemię z niedoboru żelaza - jej przyczyną może być zespół złego wchłaniania w przewodzie pokarmowym lub przewlekłe zapalenie jelit. Niedokrwistość występuje, gdy w ustroju występują niedobory żelaza, które utracone zostaje razem z krwią. Z tego powodu kobiety są najbardziej narażone na anemię, ponieważ żelazo tracone jest wraz z krwią miesiączkową, zwłaszcza gdy krwawienie jest obfite; anemię chorób przewlekłych - w przebiegu wielu przewlekłych chorób obserwuje się występowanie anemii, która związana jest z procesem zapalnym i produkcją czynników regulujących prawidłową funkcję szpiku. Niedokrwistość występuje często w przypadku: RZS, tocznia rumieniowatego, chorób nerek, nowotworów oraz chorób przewodu pokarmowego; anemię megaloblastyczną - jej występowanie związane jest z niedoborem kwasu foliowego, witaminy B12 oraz powiększeniem krwinki czerwonej. Niedobór witaminy B12 prowadzi do zaburzenia syntezy nici DNA; anemię hemolityczną - charakteryzuje się przedwczesnym rozpadem erytrocytów. Proces rozpadu może mieć miejsce w śledzionie lub wątrobie. Anemia hemolityczna objawia się żółtaczka, ponieważ rozpadające się w nadmiarze krwinki czerwone wydzielają duże ilości hemoglobiny, która w wątrobie zostaje przekształcona w bilirubinę, której nadmierna ilość nadaje skórze oraz oczom żółty odcień. Ten rodzaj anemii dzielimy na wrodzony lub nabyty. anemię aplastyczną - charakteryzuje się upośledzeniem funkcji szpiku i zmniejszeniu liczby erytrocytów. Tego rodzaju niedokrwistość występuje u osób w każdym wieku, może mieć charakter nabyty lub wrodzony. Czasem pojawia się nagle, a niekiedy rozwija się stopniowo (nawet przez kilka miesięcy). W skrajnych przypadkach anemia aplastyczna prowadzi do śmierci. Przyczyny tego rodzaju anemii to między innymi:zakażenia wirusowe, kontakt z benzenem, kontakt ze środkami owadobójczymi lub chwastobójczymi, chemioterapia lub radioterapia, choroby tkanki łącznej, przyjmowanie niektórych leków, np. antybiotyków. Pozostałe przyczyny anemii: wirus HIV lub AIDS, nieodpowiednia dieta, alkoholizm, przyjmowanie niektórych leków, białaczka, szpiczak mnogi, niedobór witaminy B12. Jak zwiększyć poziom ferrytyny? Niska ferrytyna wymaga podjęcia zdecydowanych działań, które jednak nie przyniosą natychmiastowych efektów. Bardzo ważne jest połączenie zmian w diecie z odpowiednio dobraną suplementacją. Lekarz może również zlecić dodatkowe badania, aby ustalić przyczynę niskiej ferrytyny. Walka z niedoborami ferrytyny polega na: diecie – jest to podstawa w przypadku walki z niedoborem ferrytyny. Konieczne jest wprowadzenie do diety produktów bogatych w hemowe żelazo wysoko przyswajalne pochodzące od zwierząt. Dobre źródło żelaza to przede wszystkim: jajka, podroby (zwłaszcza wątróbka) i czerwone mięso, mięso tłustych ryb, rośliny strączkowe, suszone owoce i pełnoziarniste kasze. Produkty te warto połączyć z produktami bogatymi w witaminę C, która zwiększa przyswajanie żelaza z diety. Najlepiej natomiast zrezygnować z kawy i herbaty. Warto również unikać też nabiału, ponieważ zawarty w nim wapń hamuje wchłanianie żelaza, a także błonnika, czerwonego wina i fitynianów; suplementacja – suplementację żelaza powinien ustalić lekarz. Mogą być to zarówno leki OTC, czyli dostępne bez recepty, jak i suplementy diety. Ważne, aby dawkę żelaza ustalił lekarz. Zdarza się, że pomimo wprowadzonych działań, lekarz podejmuje decyzję o przeprowadzeniu dodatkowych badań. Mają one ustalić przyczyny niskiego poziomu ferrytyny i pozwalają szerzej spojrzeć na to, co dzieje się w organizmie danego pacjenta. Najczęściej lekarze zlecają badanie kału na krew utajoną, morfologię, wysycenie transferyny żelazem oraz całkowitą zdolność do wiązania żelaza. Ferrytyna – cena badania Badanie poziomu ferrytyny kosztuje ok. 20-40 zł. Cena zależy oczywiście od danego laboratorium. Treści z serwisu mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie. Ferrytyna Badania żelazo suplementacja żelaza całkowita zdolność surowicy do wiązania żelaza anemia badania krwi badania biochemiczne krwi niedobór żelaza niedobory niedobory białka Odczuwasz ciągłe zmęczenie i nie wiesz dlaczego? Sprawdź ferrytynę Ciągłe zmęczenie może być objawem wielu problemów zdrowotnych. Jedna z potencjalnych przyczyn odczuwalnego osłabienia organizmu to niedobór ferrytyny, czyli... Marlena Kostyńska Czym są chelaty? Co znaczy określenie chelat? Czym jest chelat żelaza? Czy stosowanie chelatów jest skuteczniejsze niż normalnego żelaza? Czy chelat żelaza będzie lepiej... Lek. Anna Mitschke Sąd odebrał dziecko rodzicom. Za... weganizm Roczny chłopiec został zabrany matce i ojcu – zadeklarowanym weganom. Taką dietę serwowali też synowi. Dziecko było niedożywione. Halina Pilonis Zadbaj o siebie, czyli krótki przewodnik po podstawowych badaniach laboratoryjnych Jesteś zdrowy i zastanawiasz się, czy warto regularnie wykonywać badania profilaktyczne? Wielu osobom uratowały one życie, bo wykrycie wczesnych objawów choroby... Leonard Loga Rozumiem, że próby suplementacji żelaza były, ale nie przyniosły efektu? Jeżeli podawała Pani dziecku preparaty żelaza, dbałą o odpowiednią dietę bez skutku, to myślę, że należałoby rozważyć konsultację gastroenterologiczną. Pozdrawiam

niska ferrytyna u dziecka forum